( آزمایشی )
امروز 1397/09/21
مجموعه قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران (چاپ چهارم- ويرايش دوم)
  • سال 1395
  • چاپ :4 1395
  • ویرایش :2
  • قیمت نسخه چاپی :95000 ریال
  • قیمت نسخه الکترونیک :0 ریال
  • قطع 2 ریال
;
مشتمل بر:
قانون اساسی با اصلاحات سال 1368؛
نظرات تفسیری و مشورتی شورای نگهبان؛
برخي آیات و روایات مرتبط با قانون اساسی؛
فهرست تفصیلی اصول قانون اساسی؛
فهرست تاریخی نظرات شورای نگهبان؛
واژه‌نامه تفصيلي؛
زيرنويس‌هاي توضيحي و تنقيحي؛
و ... .
پيشگفتار

تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران یکی از مهمترین رویدادها در تاريخ انقلاب اسلامي و به‌عنوان نقطه عطفي در تاریخ ملت ایران است. با حضور شکوهمند مردم در همه‌پرسی 12فروردین‌ماه 1358، نظام «جمهوری اسلامی» با رای مثبت اکثریت قریب به اتفاق کلیه کسانی که حق رای داشتند، به عنوان نظام سیاسی کشور پذیرفته شد. پس از آن با هدایت‌ها و تاکیدات بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، امام خمینی(ره)، انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی برگزار گردید و نمایندگان منتخب ملت در این مجلس، متن پیش‌نویس قانون اساسی را که توسط برخی انقلابیون طراز اول تهیه شده بود، مورد بحث و بررسی قرار دادند و پس از تصویب، آن را برای تایید نهایی ملت به راي عمومي گذاردند. در همه‌پرسی روزهاي يك‌شنبه و دوشنبه يازدهم و دوازدهم آذر ماه 1358 از مجموع آراي مأخوذه، 5/99 درصد نظر موافق خود را با اين متن اعلام نمودند و بدين ترتيب قانون اساسي نظام نوپاي اسلامي، به تصويب نهايي مردم ايران رسيد؛ قانوني كه در كلام رهبر فقید انقلاب اسلامی به عنوان «بزرگترین ثمره جمهوری اسلامی» تعبير گرديد.
این قانون در سال 1368 به دستور امام خمینی(ره) و به منظور رفع نقايص و اشکالات، مورد بازنگری قرار گرفت و هم اینک متن قانون اساسی مصوب سال 1358 با اصلاحات سال 1368 (مشتمل بر 14فصل و 177 اصل)، به عنوان قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شناخته می‌شود.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به تصریح مقدمه آن «مبین نهادهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جامعه ایران بر اساس اصول و ضوابط اسلامی است که انعکاس خواست قلبی امت اسلامی می‌باشد و ملت با تمام وجود، نیل به آن را می‌طلبد و باید راهگشای تحکیم پای‌های حکومت اسلامی و ارايه‌دهنده طرح نوین نظام حکومتی بر ویرانه‌های نظام طاغوتی قبلی گردد.» لذاست که اجرای کامل و دقیق تمامی یکصد و هفتاد و هفت اصل قانون اساسی به عنوان یک مجموعه منسجم، به‌هم‌پیوسته و متاثر از هم، می‌تواند به استقرار کامل نظام جمهوری اسلامی ایران منجر شود و حرکتی صحیح و شتابان را به سوی استقرار و توسعه عدالت، به عنوان كلي‌‌ترین و اصلی‌ترین هدف شریعت و نظام موجب شود. از طرفی، قانون اساسی به‌منزله یک میثاق ملی علاوه‌بر ایجاد وحدت و همگرایی در ميان تمامی شهروندان، اعم از اقوام، گروه‌ها، اقلیت‌ها، احزاب، جمعيت‌ها و ...، نقش بی‌بدیلی به عنوان فصل‌الخطاب بر عهده دارد. همچنین تفوق قانون اساسی به‌عنوان قانون عالی و برتر، به‌گونه‌ای است که همواره وضع، تفسیر، تبیین و تشریح قوانین و مقررات دیگر باید با آن سنجیده شود.
معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی رئیس جمهور در راستاي انجام ماموريت‌هاي محوله، تاكنون در چندین نوبت، حسب نیاز اقشار مختلف جامعه از جمله مدیران و كارشناسان اجرایی، استادان و دانشجویان حقوق و سایر علاقه‌مندان، مبادرت به تهیه و انتشار قانون یادشده در انواع و قطع‌هاي مختلف (اعم از رقعي، وزيري و ...) نموده است. مجموعه حاضر، چاپ چهارم (ویرایش دوم) قطع جيبي اين اثر و از زمره آثار منتشره با عنوان «سري اطلاع‌رساني عمومي قوانين» (سارع) است كه هم‌‌زمان با سالروز تصويب قانون اساسي منتشر و تقديم مخاطبان ارجمند مي‌گردد. اين مجموعه دارای ویژگی‌هایي به شرح ذیل می‌باشد:
اول- درج متن اصول سابق: با توجه به درج و اعمال اصلاحات سال 1368 قانون اساسي در متن مجموعه، برای فراهم شدن امکان تحلیل حقوقی و مقایسه بین اصول جدید و اصول سابق، متن اصول پيشين در زیرنویس‌ها درج شده است.
دوم - درج نظرات تفسیری و مشورتی شورای نگهبان: نظر به اینکه بر اساس اصل نود و هشتم قانون اساسی «تفسیر اصول قانون اساسی به‌عهده شورای نگهبان است و با تصویب سه‌چهارم آنان انجام می‌شود» تلاش شده است با استفاده از منابع معتبر و در دسترس، تمامی نظرات تفسیری شورای نگهبان، جمع‌آوری و در زیرنویس اصول مربوط درج گردد. مواردی نیز وجود دارد که شورای یادشده در مقام تفسیر اصول قانون اساسی، به حد نصاب سه‌چهارم دست نیافته، لذا نظرات مذکور وصف مشورتی یافته‌اند و علیرغم الزام‌آور نبودن این‌گونه نظرات، به منظور استفاده از مبانی استدلالی و ساير بهره‌برداري‌هاي لازم، در مجموعه حاضر درج شده است. در اين خصوص، سعي گرديده تفكيك دقيقي ميان نظرات تفسيري و مشورتي صورت گيرد؛ ملاك عمل در اين ارتباط، اولاً متن نظر و تصريح يا عدم تصريح به نوع نظر در آن، ثانياً پاسخ شوراي نگهبان به استعلام شماره 5327/7 مورخ 29/8/1369 اداره حقوقي دادگستري (مندرج در ذيل اصل98) و ثالثاً كتاب «مجموعه نظريات شوراي نگهبان» (چاپ دوم، ويرايش اول، تيرماه 1389) بوده است. در عين حال و در موارد ابهام يا تعارض ميان ملاك‌هاي بالا، زيرنويس لازم درج شده است. لازم به ذكر است در راستاي رعايت اختصار، به ارايه متن نظرات صادرشده از سوي شوراي نگهبان اكتفا گرديده و حتي الامكان از درج استعلام‌هاي انجام‌شده از شوراي نگهبان اجتناب شده است.
سوم - درج برخی آیات قرآن کریم و روایات معصومین(ع): نظر به اینکه بسیاری از اصول قانون‌اساسی جمهوری اسلامی ایران نشأت‌گرفته از مبانی دین مبین اسلام می‌باشد بر همین اساس برخی از آیات و روایات مرتبط به این قانون با ترجمه فارسی آنها در مجموعه حاضر، آورده شده است.
چهارم- درج فهرست تفصیلی قانون اساسی: برای دسترسی سریع به محتوای کلی اصول قانون اساسی، فهرست تفصیلی اصول یکصد و هفتاد و هفت‌گانه مندرج در مجموعه، تهیه و در ابتدای آن درج شده است.
پنجم-واژه‌نامه تفصیلی: به‌منظور تسهیل و تسریع در دسترسی خوانندگان محترم به اصول موردنظر، واژه‌نامه‌ای مبتنی بر کلمات مهم و کلیدی تهیه و در پایان مجموعه گنجانده شده است.
و در نهایت برای اینکه وظیفه روشنگری در تهیه این مجموعه تا حد امکان به صورت کامل اجرا گردد، در مواردی که بیان نظر تکمیلی و یا تنقیحی معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات ضرورت داشته، توضیحات لازم در زیرنویس اصول مرتبط همراه با علامت معاونت درج گردیده است.
اميد است يكايك عزيزان و خوانندگان محترم با ارايه و اعلام نظرات، انتقادات و پيشنهادهاي خويش ما را در ادامه راه ياري فرمايند.
مجيد انصاري
معاون حقوقي رييس‌جمهور


}